Жаңа бірдеңе үйреніп жүргенде міндетті түрде қате шықпай тұрмайды. Мәселе қатеде емес, мәселе сонымен не істейтініңде. Қателесу — қалыпты жағдай. Ең бастысы — қатені анықтап, түзетуді үйрену. Төменде қатемен қалай жұмыс істеу керектігін үйрену үшін нақты әрі пайдалы кеңестер береміз.
1. Қатенің себебін анықта
Ең алдымен, шыққан қатені анықта да, қай жерде және неге ол шыққанын түсінуге тырыс. Мысалы:
— Егер бағдарлама жазып жатсаң, қате туралы хабарламаны мұқият оқы. Онда қай жолда және қалай қате болғаны анық көрсетіледі.
— Құрал-сайман не құрылғымен жұмыс істегенде дұрыс істемесе, нұсқаулықты қайтадан тағы оқып шық.
Қате туралы нақты ақпаратты білген сайын, оны шешу оңайырақ болады.
2. Мәселені қайтадан қарап шық
Әрқашан қатені бірнеше рет тексеруден өткіз. Кейде сен аңғармаған ұсақ бөлшектер қателікке алып келеді.
Мысалы:
— Математика есептерін шешкенде оңай амалдардың өзі асығыстықтан дұрыс орындалмай жатады. Қайта қарап, мұқият тексер.
— Онлайн тіркелу формасын толтырғанда ақпараттарды қайта қарап бір тексеріп шық. Электронды мекенжай немесе телефон нөмірін қате жазған шығарсың.
3. Қате туралы ізден
Барлық мәселені өзің шеше алмауың мүмкін. Интернетте осы қатені бұрын басқа қолданушылар қалай шешкенін қарап шық.
Ол үшін мыналарды қолдан:
— Google, Yandex сияқты іздеу сайттарын қолдан. Қателердің сипаттамаларын жазып іздесең, жылдам жауап алуың мүмкін.
— YouTube арнасында нұсқаулықтар өте көп. Мысалы, «WhatsApp хабарлама жіберілмейді қате шыққанда не істеу керек?» деген сұрақты толық жазып, шешімін тауып ал.
4. Сарапшылармен кеңес
Өз бетіңмен шеше алмаған жағдайда осы сала мамандарына өтініш айтуды үйрен. Бұл үшін әлеуметтік желілер, форумдар мен топтар көмектеседі.
Мысалдар:
— Компьютермен мәселе болса, арнайы бағдарламашылар форумында проблеманы жазып қалдыра аласың. Кәсіби мамандар тегіс кеңес береді.
— Автокөлігіңіз бұзылса, автофорумдар мен желідегі арнайы қауымдастықтарда сұрақ қойыңыз. Олар нақты себептерін айтып береді.
5. Алған қателігіңді жазып жүр
Қателердің жауабы мен шешімін болашақта тағы кездестіруің мүмкін. Сондықтан қате шыққан жағдайда не істегеніңді жеке дәптер не электрондық жазбаларда сақтауды үйрен.
Бұл:
— Уақытыңды үнемдейді.
— Бір қателікті қайта-қайта қарауды азайтады.
— Ақпарат қолыңда дайын тұрады.
6. Шешім таппайынша тоқтама және сабыр ет
Кейбір мәселелер бірден шешілмейді. Осы кезеңде маңыздысы ашуланбау және сабыр сақтау. Егер қатені бірден шеше алмай жатсаң, сәл үзіліс жаса. Біраз уақыттан соң қайта қарағанда, мәселені жай ғана өзің шешіп қоясың.
Өмірлік жағдайға мысал:
— Жиһаз құрастырғанда схемаға түсінбей жатсаң, демалып, кейін қайта келсең, миың шаршаған болмайды және нені дұрыс істемей жүргенің анық көрінеді.
7. Қатені мойындаудан қорықпа
Жаңадан үйренушілер жиі қателесуден ұялады. Шын мәнінде, маманға айналу жолындағы тәжірибең осы қателерден тұрады. Егер сен қатені түсініп, үйренуге талпынсаң, басқалар да саған көмектесуге дайын болады.
Мысалы, жұмыста қателескен болсаң, басшыңа барып, турасын айтып кешірім сұра. Мәселенің шешімін бірге тауып, келесі де қателіктің алдын алатын боласың.
8. Қатені болдырмау
Бір қатені бірнеше рет қайталамау үшін талдау жасап, келесі жолы одан қалай сақтануға болатынын анықта. Мұндай талдау алдыңнан шығуы мүмкін жүздеген ұқсас қателердің алдын алуға мүмкіндік береді.
Пайдалы кеңес:
— Егер бәрін дұрыс істегеніңе сенімді болғың келсе, алдын ала тексеру тізімін жаса. Бірнеше қадамнан тұратын мәселе шешуде бұл өте тиімді құрал.
Қорықпай, әр қателікті тәжірибеге айналдыра білсең, кез келген салада сенімді түрде қадам басып, нағыз кәсіби маманға айналасың.