Компьютердің IP мекенжайы дегеніміз интернет желісіндегі сіздің құрылғыңыздың бірегей сандық идентификаторы. Желі ішінде басқа компьютерлермен байланысу үшін қолданылады. IP мекенжайлары екі түрде кездеседі: ішкі (локалды) және сыртқы (глобалды).
Ішкі (локалды) IP мекенжай — үйдегі немесе жұмыстағы желіге қосылған құрылғылар арасында қолданылады. Мысалы: 192.168.1.10.
Сыртқы (глобалды) IP мекенжай — интернетке шыққанда провайдер тағайындайтын, әлем бойынша бірегей болатын адрес. Мысал үшін: 45.132.66.78.
Компьютердің IP мекенжайын білу үшін төменде сипатталған қарапайым тәсілдерді қолданыңыз.
Windows операциялық жүйесінде IP мекенжайын анықтау:
1. Пернетақтадан Win + R батырмаларын басамыз.
2. Ашылған терезеге cmd деп жазып, ОК батырмасын басамыз.
3. Командалық жол ашылады, оған ipconfig деп енгізіп Enter-ді басамыз.
4. Ашылған ақпаратта IPv4 мекенжайы (мысалы, IPv4 Address: 192.168.1.10) деп көрсетіледі. Осы сіздің жергілікті IP мекенжайыңыз болады.
MacOS операциялық жүйесінде IP мекенжайын анықтау жолы:
1. Экран үстіңгі сол жақ бұрышынан Apple логотипін басамыз.
2. System Preferences -> Network мәзірін таңдаймыз.
3. Ашылған терезеден желіңізді таңдап, IP мекенжайын көріңіз (мысалы, 192.168.0.15).
Сыртқы IP (глобалды) мекенжайыңызды анықтаудың оңай жолдары:
Глобалдық IP мекенжайын интернет сервистері арқылы тез білуге болады. Ол үшін браузерге төмендегі веб-сайттардың бірін жазып ашамыз:
— 2ip.kz
— whoer.net
— myip.com
Бұл веб-сайттар бірден сіздің сыртқы IP мекенжайыңызды көрсетеді. Сондай-ақ, қосымша ақпаратты (мысалы, орналасқан қала немесе интернет провайдер атауы) біле аласыз.
IP мекенжайды білудің қажеттілігі туындайтын жағдайлар мысалдары:
— Үй желісіне жаңа құрылғы (принтер, камера, смартфон, ноутбук) қосқанда IP мекенжайды толық көрсету қажет болуы мүмкін.
— Желідегі анықталған құрылғыларды тексеру үшін кейде IP мекенжай білу маңызды.
— Интернет провайдермен техникалық ақауларды талқылағанда IP мекенжай қажет болады.
— Желідегі құрылғыға қашықтан кіру немесе басқару үшін IP мекенжайды білу міндетті.
Динамикалық және статикалық IP мекенжайлар деген не?
Динамикалық IP — бұл интернетке әр кірген сайын сервердің тағайындайтын жаңа IP мекенжайы. Көптеген интернет-провайдерлер динамикалық IP қолданады, себебі бұл тәсіл экономикалық тұрғыдан тиімді.
Статикалық IP — тұрақты, ешқашан өзгермейтін IP мекенжайы. Мұндай IP мекенжайларын әдетте сайт орнатушылар немесе сервер иелері қолданады. Мысалы, серверге үнемі бір IP арқылы қосылу керек жағдайда статикалық IP пайдаланылады.
Компьютердегі IP мекенжайға байланысты кездесетін негізгі қиындықтар және оларды шешу жолдары:
1. IP мекенжайлардың қайталануы:
Бұл көбінесе бір IP бірнеше құрылғыға абайсызда тағайындалғанда кездеседі. Бұл жағдайда маршрутизатордан IP мекенжайды автоматты түрде тағайындауды іске қосу керек (DHCP қызметі арқылы).
2. IP адресін алудағы проблемалар:
Компьютеріңіз автоматты түрде IP ала алмай жатса, маршрутизаторды немесе модемді қайта қосып көріңіз. Кейде құрылғыны қайта қосып іске қосқанда IP мекенжайы өздігінен реттеледі.
IP мекенжайын білуге арналған пайдалы кеңестер:
— Үйдегі маршрутизатордың әкімшілік панеліне кіру үшін мекенжай жолағына әдетте 192.168.1.1 немесе 192.168.0.1 деп енгізу қажет.
— Егер IP-мекенжай арқылы құрылғыңызға қашықтан кіру қажет болса, маршрутизатор баптауларынан «Порттарды ашу (Port Forwarding)» баптауын тексеріңіз.
— VPN қолдансаңыз, VPN қызметі сіздің IP-мекенжайыңызды өзгертеді. Бұл қауіпсіздік пен анонимділік тұрғысынан өте пайдалы болуы мүмкін.
— IP арқылы шығарылатын географиялық ақпарат көбіне сенімді, бірақ 100% нақты емес екенін есте сақтаңыз. Себебі IP мекенжайлары көбіне провайдердің сервер орналасу нүктесін көрсетеді, сіздің үйіңізді емес.
Қарапайым осы нұсқаулар арқылы сіз компьютеріңіздің ішкі және сыртқы IP мекенжайын оңай біле аласыз, әрі одан туындайтын кейбір қиындықтарды шешуге де болады.