Компьютер пайдаланушысы кейде жүйесінде ақауларға тап болып, жағдайды шешудің бірден-бір жолы компьютер параметрлерін қалпына келтіру болуы мүмкін. Компьютер параметрлерін қалпына келтіру дегеніміз — жүйені әуелгі зауыттық күйіне немесе соңғы дұрыс жұмыс істеген қалпына қайтару әдісі.
Компьютер параметрлерін қалпына келтіру мынадай жағдайларда керек:
— Құрылғы баяу, дұрыс жұмыс істемейді;
— Бағдарламалар жиі қатып қалады немесе ашылмайды;
— Вирустар немесе зиянкес бағдарламалар жұққан;
— Жаңартулардан кейін қателер пайда болғанда;
— Компьютерді сатуға дайындағанда жеке ақпаратты өшіру керек болса.
Windows жүйесінде параметрлерді қалпына келтірудің бірнеше түрі бар:
1. Компьютерді толық бастапқы күйіне қайтару;
2. Жеке файлдар мен құжаттарды сақтап, тек бағдарламалар мен параметрлерді қалпына келтіру;
3. Алдын ала жасалған қалпына келтіру нүктесіне оралу.
Windows жүйесінде зауыттық параметрлерді қалпына келтіру келесідей орындалады:
1. «Параметрлер» (настройки) → «Жаңарту және қауіпсіздік» бөліміне өтесіз.
2. Сол жақ мәзірде «Қалпына келтіру» (восстановление) таңдаңыз.
3. «Компьютерді бастапқы күйіне қайтару» бөлімінде «Бастау» батырмасын басыңыз.
Сонымен қатар екі түрлі таңдауға мүмкіндік беріледі:
— Файлдарды сақтау арқылы (Keep my files): Бұл тәсіл сіздің жеке құжаттарыңыз бен файлдарыңызды сақтайды, тек жасалған параметрлер мен орнатылған бағдарламаларыңызды жояды.
— Барлығын жою (Remove everything): Барлық ақпарат жойылып, зауыттық қалпына қайтарады. Компьютерді сататын немесе басқа қолданушыға беретін кезде осы тәсілді таңдаған дұрыс.
Бұл процесс біраз уақыт алуы мүмкін. Жұмыс барысында компьютер қайта жүктелуі мүмкін, тоқ соққысынан немесе батареяның таусылуынан қорғау үшін оны міндетті түрде қуат көзіне қосу қажет.
Параметрлерді қалпына келтіру кезінде ескеретін жайттар:
— Өз құжаттарыңыз, фотосуреттер мен маңызды ақпараттарды қалпына келтіру алдында сыртқы диск немесе бұлтты сақтау орындарына резервті көшіру дұрыс.
— Тек лицензиялық бағдарламаларды қолданған жөн, өйткені кейбір бағдарламалар бастапқы күйге келтіргеннен кейін қайта орнатуға қосымша лицензиялық код сұрауы мүмкін.
— Windows параметрлерін қалпына келтіру вирустар мен зиянкес бағдарламалардан толық құтылуға көмектессе де, анти-вирус бағдарламасын орнату маңызды.
Егер сіз параметрлерді қайта қалпына келтіру кезеңіне өтпей тұрып, аздаған өзгерістер жасалғанда жүйені қайталап жұмыс істету керек болса, жүйені қалпына келтіру нүктесіне оралуға болады. Бұл Windows жүйесіндегі ыңғайлы функция болып табылады.
Қалпына келтіру нүктесі арқылы компьютерді қайтару үшін:
— «Қалпына келтіру» (Recovery) мәзіріне кіріп, «Жүйені қалпына келтіру» (System Restore) батырмасын басасыз.
— Ашылған тізімнен алдыңғы параметрлерге қайтаруды таңдаңыз (мысалы, жаңарту орнатылғанға немесе бағдарламалық қамтамасыз ету орнатылғанға дейінгі уақытта).
— «Келесі» дегенді басып, сұраныстарды мұқият оқып, жалғастыру арқылы процесті аяқтаңыз.
Жаңадан үйренушілер үшін пайдалы кеңестер:
— Компьютерге белгісіз бағдарламаларды жүктеуден аулақ болыңыз.
— Қандай да бір мәселе туындаған кезде компьютеріңізге бірден жүйені қайта орнатып немесе бастапқы қалпына әкелуге асықпаңыз, алдымен қайта жүктеп көріңіз.
— Басты драйверлер мен бағдарламаларды зауыттық күйге келтіру алдында жақын арада қолдануға керек болуы мүмкін барлық лицензиялық кілттер мен есептік деректерді жазып қойыңыз.
Мысалы, сіз бағдарлама орнатқыңыз келіп, компьютеріңізге вирусты бағдарлама қателікпен орнатып алдыңыз дейік. Кейде бұл вирустар компьютерді дұрыс өшіру мен қосылуды немесе серверге қосылуды қиындатуы мүмкін. Мұндай қиын жағдайда параметрлерді қалпына келтіру осы мәселені тез шешіп береді.
Сонымен қатар ноутбук сатып, жеке ақпаратыңызды басқа біреуге беріп қоймауды қамтамасыз ету үшін де параметрлерді «Барлығын жою» режимінде қалпына келтіру орынды.
Тәжірибеден қорықпай, осы пайдалы әрекеттерді дұрыс орындау арқылы компьютеріңіздің жұмысын жақсарта аласыз. Көп жағдайда бұл әдістер қарапайым және қауіпсіз, бастысы – нұсқаулардың барлығын мұқият оқып, ұқыпты орындау. Осылайша сіз компьютеріңіздің өнімділігі мен қауіпсіздігін қамтамасыз етесіз.