Компьютердегі жаңартулар – операциялық жүйе мен қолданбалардың жұмысын жақсартуға арналған бағдарламалар. Олар арқылы компьютердің қауіпсіздігі артып, жаңа мүмкіндіктер қосылады және қателер түзетіледі. Сондықтан компьютердегі жаңартуларды уақтылы орнату міндетті түрде ұсынылады.
Жаңартулардың негізгі түрлері:
1. Операциялық жүйеге арналған жаңарту (мысалы, Windows жаңартулары);
2. Бағдарламалар мен драйверлер жаңартуы;
3. Қауіпсіздік жүйесінің жаңартулары.
Жаңартулар қандай жағдайда қажет болады:
— Жүйе қауіпсіздігін күшейту;
— Компьютерге жаңа функциялар қосу;
— Қателерді жою, өнімділікті арттыру;
— Вирустарды, хакерлік шабуылдарды болдырмау үшін.
Компьютердегі жаңартуларды орнату үшін қадамдық нұсқаулық (Windows мысалында):
1. «Пуск» батырмасын шертіп, «Параметрлер» (Настройки) бөлімін ашыңыз.
2. «Жаңарту және қауіпсіздік» (Обновления и безопасность) пунктін таңдап, «Windows жаңарту орталығын» (Центр обновления Windows) ашыңыз.
3. «Жаңартуларды тексеру» (Проверить наличие обновлений) деген батырманы басыңыз.
4. Егер жаңартулар болса, «Жүктеу және орнату» (Скачать и установить) батырмасын шертіңіз.
5. Орнату аяқталған соң, компьютерді қайта жүктеу ұсынылады.
Windows жаңартуларын таңдау және орнату тәсілдері әртүрлі. Әдетте олар автоматты түрде іске қосылып тұрады. Егер жаңартуларды қолмен тексеру қажет болса, жоғарыдағы қадамдарды орындаңыз.
Бағдарламалар мен драйверлерді жаңарту да маңызды, оларды жаңарту үшін келесі жолдармен жұмыс істеуге болады:
— Қолданылатын бағдарлама немесе бағдарлама жасаушының сайты арқылы тексеру.
— Арнайы бағдарламаларды пайдалану арқылы тексеру және жаңарту (мысалы Driver Booster, Snappy Driver Installer сияқтылар).
Жаңартуларды орнату кезінде назарда ұстауға қажет басты ерекшеліктер:
— Өзекті жаңартуларды орнатуға басымдық беріңіз;
— Машинаны жаңартқан кезде қуат үзілмеуін қадағалаңыз, ноутбукты қуат көзіне қосулы ұстаңыз;
— Кейбір жағдайларда жаңартудың орындау уақыты ұзаққа созылуы мүмкін, сол себептен жұмысыңызға кедергі болмас үшін арнайы уақыт таңдаған жөн (мысалы, кешке).
Жаңарту кезіндегі жиі кездесетін қиындықтар мен шешімдері:
1. Жаңарту жүктелмей немесе тоқтаған жағдайда компьютерді қайта қосып, қайтадан тексеріп көріңіз.
2. Интернет байланысы нашар болса, желіні тұрақтандыруға тырысыңыз және біраз уақыттан кейін қайта тоқталмаған жерінен жалғастырып көріңіз.
3. Компьютерге жаңарту толық орнатылмай, істен шықса – компьютерді қауіпсіз режимде (режим безопасности) қосып, қайтадан жаңартуларды тексеріңіз және орнатыңыз.
Жаңартуларды уақытылы жүргізудің пайдасын түсіну үшін өмірден алынған қарапайым мысал келтірсек: Мысалы, Айжан біраз уақыттан бері ноутбугінде жаңарту жүргізбеген. Бір күні қажетті бағдарламасы жұмыс істемей, қателік берді. Есепшіге хабарласқан кезде, жаңартулар орнатпағаны себебінен осы мәселе туындағаны анықталған. Айжан дереу жаңартуларды орнатқан соң бағдарлама қалыпты жұмыс істеп кетеді. Осылай, дер кезінде жаңарту сізді ыңғайсыз жағдайдан қорғайды.
Жаңартуларды орнатуға қатысты пайдалы кеңестер:
— Апта сайын немесе айына бір рет жүйелі түрде жаңартуларды тексеріп отырыңыз.
— Компьютеріңізді үнемі таза және ретпен ұстап, қажетсіз бағдарламаларды жойыңыз.
— Казіргі шыққан жаңартулар туралы ақпараттарды оқып, жаңалықтардан хабардар болыңыз.
— Компьютерлік қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін жүйелі түрде вирусқа қарсы бағдарламаларды да жаңартуды ұмытпаңыз.
Компьютер жұмысын жақсарту, қауіпсіздікті арттыру үшін жаңартуларды орнату маңызды. Үйретушіні не жаңа қолданушылар компьютермен жылдам әрі ыңғайлы жұмыс істеу үшін жаңартуларға мұқият болғаны абзал. Ықтимал мәселенің алдын алған дұрыс және операциялық жүйе мен қолданбалар әрқашан соңғы нұсқамен жұмыс істегені жақсы. Осы кеңестер мен нұсқаулықты ұстана отырып, сіз компьютерді дұрыс және сенімді пайдаланасыз.