Компьютердің видеокартасы (бейне карта) – графикалық ақпаратты мониторға шығаратын маңызды құрылғы. Ойындар ойнағанда немесе бейнемонтаж, 3D модельдеу жұмыстарын атқарғанда видеокартаның мүмкіндіктері шешуші мәнге ие. Сондықтан видеокартаның жағдайын тексеріп тұру өте маңызды.
Видеокартаны тексерудің себептері көп болуы мүмкін. Мысалы, компьютерде келесі проблемалар байқалса, видеокартаны тексерген дұрыс:
— Ойын кезінде экранның жыпылықтауы немесе қатып қалуы;
— Экранның бөлшекті түрде көрсетілуі, түстердің бұрмалануы;
— Bидеомен жұмыс кезіндегі баяу жұмыс жылдамдығы;
— Компьютер қатты қызып, желдеткіші тым шулы жұмыс жасауы.
Тексеруді бастамас бұрын видеокарта түрін және оның негізгі параметрлерін біліп алған дұрыс. Мұны істеу үшін:
1. Windows жүйесінде «Пуск» батырмасын басып, «Диспетчер устройств» (Құрылғылар менеджері) деп іздеңіз.
2. Ашылған тізімнен «Видеоадаптеры» бөлімін табыңыз.
3. Осы бөлімде видеокартаңыздың моделі көрсетіледі. Мысалы: NVIDIA GeForce GTX 1650 немесе AMD Radeon RX 580.
Видеокартаның жалпы жағдайын тексеру үшін алдымен бағдарламалық әдістер қолданылады.
Ең танымал және нақты жұмыс істейтін тегін бағдарламалар бар:
1. GPU-Z
2. FurMark
3. MSI Afterburner
GPU-Z бағдарламасы видеокартаның толық ақпаратын алуға арналған. Оны пайдалану өте оңай: бағдарламаны жүктеп алып, іске қосқаннан кейін бірден видеокарта туралы ақпарат пайда болады: температура, жиілік, жүктеме деңгейі және басқа маңызды мәліметтер.
Қалыпты жағдайда видеокартаның температурасы (жүктемесіз күйде) 30-50 градус аралығында болуы керек. Жоғары жүктеме (ойын немесе ауыр бағдарламалар кезінде) болса, температура 70-85°C дейін көтерілуі мүмкін. Егер температура бұдан жоғары болса, онда видеокарта қызып жатыр деген сөз. Желдеткіштер мен салқындату жүйесін тазалау, термопастаны ауыстыру қажет.
FurMark бағдарламасы видеокартаның қуаттылығын тексеруге арналған арнайы «стресс-тест» өткізуге мүмкіндік береді. Бұл тест арқылы видеокартаның ауыр жағдайларда қалай жұмыс істейтінін көруге болады.
FurMark арқылы тексеруді бастау үшін:
— FurMark бағдарламасын компьютерге орнатыңыз.
— Бағдарламаны бастаңыз және «GPU Stress Test» деген батырманы басыңыз.
— Тест басталған кезде экранда арнайы графикалық сурет шығады. Бақылауды тоқтату үшін ESC пернесін басуға болады.
Тест 10–15 минутқа созылады. Егер тест барысында компьютер қатып қалса немесе экран дұрыс көрсетілмесе, видеокартада мәселе бар болып саналады.
MSI Afterburner – видеокартадағы жүйелік ақпаратты бақылауға, сондай-ақ оның параметрлерін өзгерту арқылы арнайы тест жүргізуге арналған бағдарлама. Ол видеокартаның жүктеме кезінде температурасын, желдеткіштің айналым санын және жиілікті нақты уақыт режимінде көрсетуге мүмкіндік береді.
Егер бағдарламалық тексерулер кезінде мәселе табылмаса, бірақ компьютердің жұмысы бұрынғыдай нашар болса, физикалық тексеріс қажет болады:
— Компьютерді өшіріп, розеткадан ажыратыңыз.
— Жүйелік блокты ашып, видеокартаны мұқият қарап шығыңыз.
— Радиаторда шаң жиналған болса, оны абайлап тазалаңыз.
— Видеокартаның сымдары мен қосылуларын тексеріп, қажет болса қайта қосыңыз.
Сонымен қатар видеокартаның ең соңғы драйверлерін орнатуды ұмытпаңыз. Драйверлер ескі болса, видеокарта тиісті жұмыс істемей, компьютердің өнімділігі төмендеп кетеді. NVIDIA немесе AMD ресми сайттарынан соңғы драйверді жүктеп алып, орнатыңыз.
Егер жоғарыда айтылған тәсілдер мәселені шешпесе, видеокартаны маманға көрсету қажет. Кейбір жағдайларда оны жөндеу немесе жаңарту керек болады.
Видеокартаны үнемі тексеріп, уақытында күтім жасасаңыз, компьютеріңіздің ұзақ мерзімде тұрақты жұмыс істеуіне мүмкіндік бересіз. Қандай да бір проблема байқасаңыз, оны елемей, дереу тексеру жүргізуді ұмытпаңыз.