Сканер дегеніміз – қағаздағы мәтіндерді, суреттерді және басқа да құжаттарды цифрлы форматқа айналдыратын құрылғы. Сканерлеу процесі – бұл қағаздағы ақпаратты компьютерге түсінікті сандық түрге ауыстыру болып табылады.
Қазіргі кезде сканер кеңседе, үйде және оқу орындарында жиі қолданылады. Оның көмегімен кітаптар, журналдар, фотосуреттер, дипломдар сияқты әртүрлі құжаттарды компьютерге түсіріп алуға болады. Сканерлеудің қарапайым артықшылықтары:
— Ақпаратты тез әрі оңай сақтау.
— Құжаттарды ұзақ уақыт сақтауға ыңғайлылық.
— Электронды пошта арқылы ақпаратты тез жіберу мүмкіндігі.
— Құжаттарды цифрлы форматқа айналдыру арқылы қағаз шығынын қысқарту.
Сканерлеу процесі қалай жүреді?
Кез келген сканерлеу процесі мынадай негізгі қадамдардан тұрады:
1. Құжатты дайындау. Қағазды таза ұстап, бетінде шаң немесе дақ болмағанын бақылаңыз.
2. Құжатты сканер құрылғысының ішіне дұрыс орналастыру. Бет қағазы тегіс, беті төмен қарап, белгіленген орында жатуы керек.
3. Компьютерден арнайы бағдарламалық жасақтама арқылы сканерлеу батырмасын басып, процесті бастау.
4. Алынған сандық құжатты қажетті форматта сақтау (мысалы, PDF, JPG немесе PNG).
Сканердің түрлері мен ерекшеліктері
Қазіргі сканерлердің бірнеше түрлері кездеседі:
1. Планшетті сканер (flatbed scanner)
Планшетті сканерлер үй және кеңсе үшін ең ыңғайлы. Кітапты немесе жеке парақтарды сканерлеуге қолайлы. Үлкен артықшылығы – сапасы жоғары бейнелер мен мәтіндерді алу мүмкіндігі.
2. Қолжетімді сканерлер (portable scanners)
Портативті қолсканерлер жолда жиі жүретін адамдарға пайдалы. Кішкентай өлшемі мен жеңіл салмағына байланысты қалтада ұстауға ыңғайлы. Бірақ сапасы планшетті сканерге қарағанда төмен болуы мүмкін.
3. Автоматтандырылған құжаттар сканері (ADF scanner)
Бұл модельдер көп құжаттарды тез арада сканерлей алады. Кеңседе үлкен көлемдегі қағаздармен жұмыс істейтін қызметкерлер үшін таптырмас құрылғы.
Сканердегі DPI дегеніміз не?
Сканерлеу сапасын анықтайтын негізгі өлшем бар, ол DPI (dots per inch) деп аталады. Ол бір дюймдегі нүктелер санын білдіреді. DPI мәні жоғары болса, алынатын бейненің сапасы да жоғары болады. Кейбір мысал:
— Қарапайым мәтінді сканерлеу үшін 200-300 DPI жеткілікті.
— Жақсы сапалы суреттер үшін орташа 600 DPI қолданылады.
— Өте сапалы, толық егжей-тегжейлі суреттер үшін 1200 DPI және жоғарысы таңдалады.
Сканер қолданғанда пайдалы кеңестер:
— Құжаттың сканерлеу беті әрдайым таза және тегіс болуы керек.
— Егер мәтіндерді өңдеу үшін сканерлеп жатсаңыз, OCR (мәтінді тану) функциясы бар бағдарламаларды пайдаланыңыз (мысалы, ABBYY FineReader, Adobe Acrobat).
— Үлкен көлемдегі құжаттарды бірнеше бөлікке алдын-ала бөліп, содан кейін сканерлеп, қайта жинақтау уақытты үнемдейді.
— Түрлі түсті суреттер мен графикаларды JPEG немесе PNG форматында, ал кез келген типтегі құжаттарды PDF форматында сақтаған дұрыс.
Қандай жағдайда сканерді жиі қолданамыз?
Сканер күнделікті тұрмыс пен жұмыста кең қолданылатын құжаттарға қажет. Нақты мысалдар келтіріп кетейік:
— Маңызды құжаттарды электронды түрде сақтау қажет болса (жеке куәлік, паспорт, аттестат, диплом көшірмелері).
— Оқу орнындағы шәкірттер мен студенттер кітап және конспект парақтарын цифрландыру үшін пайдаланады.
— Электронды кітапхана немесе онлайн білім беру үшін ақпараттар дайындалады.
— Сурет пен фотосуреттерді сандық форматқа көшіріп, өңдеу және сақтап қалу.
Сканерлеудің артықшылықтары мен кемшіліктері
Артықшылықтары:
— Құжатты тез әрі оңай цифрландыру.
— Құжатты сақтау орны көрінетіндей оңай әрі аз орын алады.
— Құжаттарды көшіруге немесе өңдеуге мүмкіндік береді.
Кемшіліктері:
— Кейде сапасыз немесе бүлінген қағаз жақсы сканерленбеуі мүмкін.
— Бірқатар сканерлер қымбат тұрады және әркімнің қалтасына сай болмауы мүмкін.
— Техникалық тұрғыда дұрыс қолданбаған жағдайда құрылғы тез істен шығуы мүмкін.
Сканер құжаттарды компьютерге жылдам, сапалы көшіре отырып, құжат айналымын жеңілдетеді. Осылайша сіз уақытыңызды, күшіңізді және қағаз шығынын үнемдей аласыз. Сіздің мақсатыңызға және бюджетіңізге байланысты жақсы сапалы және ыңғайлы сканер модельдерін таңдай аласыз.