Сақтық көшірме дегеніміз не?
Сақтық көшірме (backup, резервтік көшірме) – компьютерде немесе басқа да ақпарат сақтайтын құрылғыларда сақталған маңызды деректердің қосымша көшірмесі. Мұндай көшірме негізгі файлдар жоғалып кеткен немесе зақымдалған жағдайда деректерді қалпына келтіруге мүмкіндік береді.
Неліктен сақтық көшірмені жасау маңызды?
Компьютер, ноутбук немесе смартфоныңыз кез келген уақытта істен шығуы, жоғалуы немесе ұрлануы мүмкін. Осындай жағдайларда деректеріңізді жоғалтпау үшін тұрақты түрде ақпараттың сақтық көшірмесін жасап тұру қажет.
Сақтық көшірме жасау келесі жағдайларда міндетті түрде ұсынылады:
— Құрылғының істен шығуы (қатты диск немесе флешка бұзылуы);
— Вирустар мен зиянды бағдарламалар себебінен ақпарат жойылуы;
— Хакерлік шабуылдар салдарынан деректер жоғалуы;
— Адамның қателіктері (абайсызда файлды өшіріп жіберу);
— Табиғи апаттар (өрт, су астында қалу) кезінде.
Сақтық көшірмені қайда сақтауға болады?
Сақтық көшірмені сақтау үшін төмендегі тәсілдерді қолдануға болады:
1. Сыртқы диск (external hard disk). Мысалы, Seagate, Toshiba немесе Western Digital сияқты компаниялардың сыртқы қатты дискілері. Мұндай дискілер үлкен көлемдегі деректерді сақтауға ыңғайлы, әрі оларды бөлек жерде сақтап қою мүмкіндігі бар.
2. USB флэш-жинақтағыштар. Бұл шағын көлемдегі деректерді, құжат, фото немесе презентацияларды сақтауға ыңғайлы әдіс. Алайда, сыйымдылығы шектеулі және бүлінуі оңайлау.
3. Онлайн немесе бұлтты сақтау (cloud storage). Бұл сервистер файлдарыңызды интернеттегі серверлерде сақтайды. Танымал бұлттық қызметтерге Google Drive, Dropbox, Яндекс.Диск және Microsoft OneDrive жатады. Мысалы, Google Drive тегін 15 ГБ көлемді қамтамасыз етеді.
4. Желілік сақтау жүйесі (NAS – Network Attached Storage). Үй немесе шағын офистегі бірнеше құрылғыдан бір уақытта қолдануға болатын, желіге жалғанатын сақтау сервері. Бағасы жоғарырақ болғанымен, көлемі үлкен әрі сенімді.
Қандай деректердің сақтық көшірмесін жасау қажет?
— Жұмыс және оқу құжаттары;
— Отбасы, жақындарыңыздың фотосурет және видеолары;
— Бағдарламалар және олардың лицензиялық кілттері;
— Кітапхана немесе музыка коллекциясы сияқты сандық мұрағаттар;
— Электронды хаттар мен контактілер тізімі.
Сақтық көшірме жасау жиілігі қанша болуға тиіс?
Бұл сіздің деректеріңіздің қаншалықты жиі өзгеретіндігіне байланысты. Жалпы ұсыныстар келесідей:
— Маңызды файлдарды аптасына кем дегенде бір рет көшіріп алған жөн;
— Белсенді қолданылатын маңызды деректерді күнделікті онлайн бұлтты сақтау орындарында сақтау ыңғайлырақ;
— Маңызы төменірек немесе сирек өзгеретін файлдарды айына 1-2 рет көшіру жеткілікті болып саналады.
Нақты мысал:
Айбектің ноутбугында диплом жұмысы мен көптеген жеке құжаттары сақталған болатын. Бір күні компьютеріндегі Windows жүйесі қателік беріп ашылмай қалды. Қайта орнату кезінде дискідегі барлық файлдар жоғалды. Егер Айбек бұл құжаттардың көшірмесін алдын ала Google Drive немесе сыртқы диск үшін жасаған болса, деректерін қалпына келтіру үшін көп қиындыққа кездеспес еді.
Сақтық көшірме жасаудың бірнеше пайдалы кеңесі:
— Бір емес, екі түрлі сақтау орнын қолданыңыз (мысалы, сыртқы диск пен бұлтты қызмет);
— Сақталған деректердің бүтіндігін мерзімді түрде тексеріп тұрыңыз;
— Автоматты резервтік көшірме жасау құралдарын пайдаланыңыз (Google Backup & Sync, Apple Time Machine және т.б.);
— Көшірме файлын құрылғыдан бөлек жерде сақтаған дұрыс (мысалы, ноутбукпен бірге алып жүрмеу, басқа бөлмеде немесе тіпті басқа ғимаратта сақтау).
Нәтижесінде, сіз ақпаратты қашанда қауіпсіз сақтап, күтпеген жағдайлар кезінде өзіңізді уайым мен алаңдаудан құтқарасыз. Сақтық көшірме – сенімді жұмыс пен жан тыныштығын қамтамасыз ететін қарапайым, бірақ өте дұрыс шешім.