Компьютер алдында дұрыс отыру — әр адамның күнделікті өмірінде үлкен маңызға ие. Егер сіз компьютер алдында көп уақыт өткізсеңіз, дұрыс қалыпты сақтау денсаулығыңыз үшін аса қажет.
Қате отырып жұмыс істеу салдарынан туындайтын мәселелер:
— Арқа және белдің ауыруы;
— Бастың ауруы, көздің шамадан тыс шаршауы;
— Қол, мойын және иық аймағының бұлшықет аурулары;
— Омыртқа қисықтығы немесе омыртқа жарығы.
Осындай проблемаларды болдырмау үшін компьютер алдында жұмыс істеуде мынадай қарапайым ережелерді сақтау керек.
Орындық таңдауда нені ескеру қажет?
Компьютер алдында дұрыс отырудың бірінші шарты – ыңғайлы және дұрыс орындық таңдау. Ол үшін төмендегі талаптарды ескеріңіз:
— Орындық биіктігі сіз отырған кезде аяқтарыңыз еденге тегіс тиетіндей болсын.
— Орындықтың арқалығы беліңізді жақсы ұстап тұратын әрі омыртқа формасына сай болуы керек.
— Қол тірегі (подлокотник) болғаны дұрыс, бұл иық пен мойын бұлшықеттеріне түсетін күшті азайтады.
— Орындық үстінде жұмсақ жастықша немесе арнайы ортопедиялық төсеніш қолданған жөн.
Компьютер алдындағы отырған қалыптың ережелері:
1. Түзу отырыңыз. Арқаны тік ұстап, иығыңызды артқа қарай сәл жіберіңіз. Еңкею немесе бүктеліп отыру омыртқаға және бұлшықеттерге зиянды.
2. Тізеңіз 90 градус бұрыш жасап, аяқтарыңыз еденге толық тиіп тұруы тиіс. Егер орындық жоғарырақ болса, аяқ астына арнайы тіреу қойыңыз немесе аласа орындық таңдаңыз.
3. Қолдарыңыз үстел бетімен бір деңгейде болғаны жақсы. Бұл үшін орындықтың биіктігін үстел биіктігіне қарай реттеңіз.
4. Экран сіздің көзіңізден шамамен 50-70 см қашықтықта, көз деңгейімен бірдей биіктікте немесе сәл төмен орналасқаны жөн.
Компьютердегі дұрыс жұмыс уақыты:
Компьютер алдында үзіліссіз ұзақ отыру бұлшықеттерді шаршатады және көзге зиян келтіреді. Сондықтан келесі ережелерді ұстаныңыз:
— Әрбір 40-50 минут сайын 5-7 минуттық үзіліс жасаңыз.
— Бұл үзілісте орныңыздан тұрып, кішкене созылу жаттығуларын істеңіз немесе жай ғана бөлмені айналып жүріңіз.
— Көздеріңізді 20-30 секундқа көкжиектегі алыс тұрған затқа қарап демалдырыңыз.
Қол және мойын жаттығулары:
Ұзақ уақыт компьютер алдында отырған кезде қол мен мойынға арнайы жаттығулар жасаңыз. Мысал ретінде қарапайым жаттығулар:
— Басыңызды ақырын оңға-солға, жоғары-төмен бұрыңыз (әр бағытта 5 реттен).
— Қолыңызды жоғары көтеріп, саусақтарыңызды бір-біріне айқастырып, жоғары қарай ақырын созылыңыз (20-30 секундқа созылу).
— Иығыңызды бірнеше рет баяу айналдырыңыз (артқа және алға қарай 10-15 реттен).
Монитор мен компьютер жабдықтарын орналастыру:
Көрсетілген ережелермен қатар, компьютер жабдықтарының дұрыс орналасуы да маңызды орын алады:
— Мониторды терезе мен жарық көзінен алысырақ орналастырыңыз, экранға шағылысатын сәулелер көзді шаршатуы мүмкін.
— Пернетақта мен тышқан сіздің қолдарыңыздан алшақ болмауы тиіс, білектеріңіз үстелге еркін орналасуы керек.
— Жиі пайдаланатын заттарды (телефон, қағаз, қалам және тағы басқалары) қол жетімді қашықтықта ұстаңыз, қолды алға созып үнемі еңкеюден аулақ болыңыз.
Қосымша пайдалы кеңестер:
— Арнайы ортопедиялық отырғыш немесе жастықша сатып алуға болады, олар арқаның табиғи қалпын сақтауға көмектеседі.
— Жұмыс үстелінің биіктігі де маңызды рөл атқарады, шамамен 70-75 см биіктік болғаны дұрыс.
— Қатты шаршағанда көзге және мойынға арналған қарапайым массаж жасаңыз.
Өмірден мысалдар алсақ, университет студенті немесе кеңсе қызметкері күніне компьютер алында 6-8 сағат отыруы мүмкін. Егер бұл адам дұрыс қалыпта отырмаса, бір айдан кейін арқа, мойын ауырсынуларына және көру қабілетінің нашарлауына тап болады. Ал жоғарыда айтылған ережелерді ұстанған жағдайда, компьютер алдында ұзақ уақыт жұмыс істеудің жағымсыз әсері айтарлықтай азаяды.
Осы кеңестерді жүйелі қолдансаңыз, компьютер алдындағы жұмысыңыз әлдеқайда қауіпсіз, ыңғайлы әрі өнімді болады. Компьютер алдындағы дұрыс отыру денсаулықты сақтаудың ең оңай әрі тиімді жолы екенін ұмытпаңыз.