Компьютер қолданатын әрбір адам кейде экран бетінде түрлі қате кодтарын көріп жүр. Әрбір қате коды құрылғы немесе бағдарламалық жасақтамада пайда болған мәселені көрсетеді. Мұндай қате кодтарын дұрыс оқу арқылы мәселені тез анықтап, оның шешімін табуға болады.
Қате кодтарын оқу не үшін қажет?
Егер сіз компьютер жаңадан үйреніп жүрген болсаңыз, экранда кездейсоқ шыққан түсініксіз жазулар және цифрларды көргенде абыржуыңыз мүмкін. Алайда, оларды оқу қиын емес. Көбінесе қате кодының қасында қысқа түсініктеме де болады.
Кейбір жағдайларда, тек қате коды ғана көрсетілуі мүмкін. Мұндай жағдайда интернет немесе ресми сайттар арқылы оның себебін анықтай аласыз.
Қате кодтарын дұрыс оқу мен түсінудің маңыздылығы:
— Компьютердегі нақты мәселені тез анықтау;
— Уақыт пен қаражатты үнемдеу;
— Арнайы маманды шақырмай-ақ мәселені шешу.
Компьютердегі ең жиі кездесетін қате кодтары түрлері:
1. Windows қате кодтары („Көк экран“, BSOD);
2. BIOS қателері;
3. Бағдарламалық жасақтама қателері (мысалы, DLL қателіктері);
4. Жабдық қателері (hardware-қателер коды);
5. Желілік қосылым қателері.
Танымал қате кодтары және оларды оқу жолдарына мысалдар:
Blue Screen of Death (BSOD) қатесі
Экранда кенеттен пайда болатын көк түсті экран мен ақ әріптер „көк экран қатесі“ деп аталады. Әдетте проблема сипаттамасы ағылшын тілінде және STOP-код (0x000000ED, 0x000007B және т.б.) ретінде көрсетіледі.
Мысалы: STOP 0x0000007B — қатқыл диск (HDD) немесе Windows операциялық жүйесі жүктелу мәселесін көрсетеді. Шешімі: HDD кабелінің дұрыстығын тексеріңіз, BIOS баптауларын қараңыз немесе HDD-ні алмастырыңыз.
DLL файлдарына қатысты қате кодтары
«Файлдар dll-табылмады» («missing DLL») қатесі жиі кездеседі. Компьютерде белгiлi бiр файл жоқ болса, келесіге ұқсаған хабарлама аласыз: «The program can’t start because MSVCR100.dll is missing…».
Бұл қатенің шешімі:
— DLL файлын ресми сайттан қайта жүктеңіз.
— Бағдарламаны немесе ойынның орнатылған қалтасына орналастырыңыз.
— Microsoft Visual C++ сияқты қажетті қосымшаны орнатыңыз.
Желілік қате кодтары (мысалы, 404, 500, 403)
Интернетте жұмыс істеп отырғанда HTTP қателері жиі кездесу мүмкін:
— 404 Error — сұралған бет табылмады. Бұл бет жойылған немесе басқа бетке көшірілген болуы мүмкін.
— 403 Error — рұқсат жоқ қателігі. Бұл бетке кіруге құқықты емессіз дегенді білдіреді.
— 500 Error — сервер жағындағы проблема. Сіздің әрекетіңіз емес, сервер мәселесі.
Жабдықтық қате кодтары мен BIOS қателері
Компьютер қосылғанда сіз BIOS кодтарын дыбыстық сигнал ретінде (қысқа-ұзын сигналдар) естуіңіз мүмкін.
Мысалы:
— 1 қысқа дыбыс — бәрі дұрыс, қате жоқ.
— 3 қысқа дыбыс — бейне адаптер (видео карта) мәселесі бар.
— 1 үздіксіз ұзақ дыбыс — оперативті жадтың қателігі.
Шешудің қадамдары қолмен қондыру арқылы жады модульдерін немесе видеоплатаны қайта орналастыру арқылы тексереді.
Компьютердегі қате кодтарын оқуға көмектесетін кеңестер мен қосымша кеңестер:
Компьютердегі қате кодтарын түсіну үшін, келесі қадамдарды орындағаныңыз жөн:
1. Қате кодын жазып алып немесе экран суретін (скриншот) жасап алуды әдетке айналдырыңыз.
2. Мәселені нақты сипаттау үшін кодты Интернетте іздеңіз (Google, Яндекс және т.б.).
3. Windows немесе BIOS ресми құжаттамасын және қолданушы нұсқаулығын қолданыңыз.
4. Мамандар форумдарына қате кодымен сұрақ қойыңыз. (Қазақша форумдар болмаса, орыс тілінде де қоюға болатынын есте сақтаңыз)
5. Ең жиі кездесетін қателерді дәптерге жазып қою пайдалы болуы мүмкін, келесіде оңай есте сақтайсыз және проблеманы тезірек шешесіз.
Қорытындылай айтқанда, компьютердегі қате кодтарын оқу кез келген жаңа пайдаланушыға міндетті түрде керек дағды. Қате кодтары компьютердің „тілін“ түсінуге көмектеседі және қиын жағдайларды тезірек шешуге, кәсіби мамандарға қосымша шығын шығармай-ақ, өзіңіз-ақ мәселені жоюға мүмкіндік береді.